Jak wyglądały rycerskie siedziby, które przed wiekami strzegły szlaków i majątków na pograniczu księstw opolskiego i bytomskiego? Co pozostało po dworach, wieżach mieszkalnych i niewielkich założeniach obronnych, które zniknęły z krajobrazu Śląska? Odpowiedzi na te pytania będzie można poznać już 11 czerwca podczas otwarcia nowej wystawy czasowej w Muzeum Śląska Opolskiego.
Nie wszystkie ślady historii widać na pierwszy rzut oka. Czasem dawny zamek, rycerska wieża czy dwór znikają z powierzchni ziemi, pozostawiając po sobie jedynie niewielkie wyniesienie terenu, fragment fosy albo kilka przedmiotów ukrytych pod warstwami ziemi. – To właśnie takie miejsca staną się bohaterami nowej wystawy czasowej „Tam, gdzie stały wieże… O dworach rycerskich pogranicza księstwa opolskiego i bytomskiego”, której otwarcie odbędzie się w czwartek 11 czerwca o godz. 17.00 w Muzeum Śląska Opolskiego – zapowiada Michał Grocholski z MŚO.
Ekspozycja zabierze zwiedzających w fascynującą podróż do średniowiecza. W czasach, gdy ziemie dzisiejszej Opolszczyzny podzielone były między książąt piastowskich, krajobraz regionu wyglądał zupełnie inaczej niż obecnie. Obok miast i większych zamków funkcjonowały dziesiątki mniejszych siedzib rycerskich. To właśnie one stanowiły centra lokalnej administracji, życia gospodarczego oraz symbole pozycji właścicieli ziemskich. Choć większość tych obiektów nie przetrwała do naszych czasów, archeolodzy od lat odnajdują ich ślady. Dzięki wykopaliskom i nowoczesnym metodom badawczym możliwe jest odtwarzanie historii miejsc, które zniknęły z mapy nawet kilkaset lat temu. Zwiedzający zobaczą zabytki wydobyte podczas badań archeologicznych, dokumentację naukową oraz rekonstrukcje pozwalające wyobrazić sobie wygląd dawnych rycerskich siedzib.
Wystawa ma szczególne znaczenie dla mieszkańców Opolszczyzny, ponieważ przypomina o mało znanym, a niezwykle interesującym fragmencie historii regionu. W powszechnej świadomości średniowieczny Śląsk kojarzy się przede wszystkim z zamkami książęcymi, tymczasem sieć niewielkich dworów rycerskich była równie ważnym elementem ówczesnego krajobrazu. To właśnie z nich zarządzano majątkami, pobierano daniny i kontrolowano okoliczne tereny.
Otwarciu wystawy towarzyszyć będzie wykład dr. Radosława Zdaniewicza z Górnośląskiej Pracowni Archeologicznej. Badacz należy do grona najbardziej aktywnych specjalistów zajmujących się archeologią historyczną Górnego Śląska. Jest autorem i współautorem ponad 70 publikacji naukowych poświęconych m.in. zamkom, dworom oraz kulturze materialnej dawnych mieszkańców regionu. Podczas spotkania opowie o najciekawszych odkryciach związanych ze średniowiecznymi siedzibami rycerskimi, kulisach prowadzonych badań oraz o tym, jak współcześni archeolodzy odczytują historię zapisaną w ziemi. To rzadka okazja, by poznać tajniki pracy naukowców zajmujących się odkrywaniem przeszłości i zobaczyć, jak pojedyncze znaleziska pozwalają rekonstruować dzieje całych miejscowości.
Wernisaż odbędzie się w sali odczytowej Muzeum Śląska Opolskiego przy ul. Mały Rynek 7. Dla osób z niepełnosprawnościami ruchowymi przygotowano wejście od strony ul. Muzealnej. Początek wydarzenia zaplanowano na godz. 17.00. Wstęp jest bezpłatny.
To propozycja zarówno dla pasjonatów historii i archeologii, jak i dla wszystkich, którzy chcą lepiej poznać średniowieczne korzenie Opolszczyzny oraz odkryć miejsca, których próżno dziś szukać na mapach, ale które przez stulecia współtworzyły historię regionu.
Fot. Michał Grocholski
