To jedna z najważniejszych decyzji dotyczących miejsc pamięci na Opolszczyźnie w ostatnich latach. Rząd przeznaczy 16 milionów złotych na remont Pomnika Czynu Powstańczego na Górze Świętej Anny. Podczas wizyty wicepremiera i ministra obrony narodowej Władysława Kosiniaka-Kamysza padły również zapowiedzi dotyczące przyszłości amfiteatru oraz całego kompleksu, który od lat czeka na nowy rozdział swojej historii.
Góra Świętej Anny od ponad wieku pozostaje symbolem pamięci o Powstaniach Śląskich, miejscem szczególnym dla mieszkańców regionu i wszystkich, którym bliska jest historia walk o polskość Górnego Śląska. Dlatego informacja o zabezpieczeniu środków na remont Pomnika Czynu Powstańczego została przyjęta z dużym zainteresowaniem zarówno przez samorządowców, jak i środowiska historyczne.
Podczas uroczystości upamiętniającej uczestników Powstań Śląskich wicepremier i minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz podkreślał, że troska o miejsca pamięci jest jednym z obowiązków współczesnego państwa.
–- Polityka historyczna nie może ograniczać się do uroczystych przemówień. Musi być widoczna także w konkretnych działaniach. Dlatego rozpoczynamy inwestycję, która przywróci temu miejscu należny wygląd i godność. Pomnik oraz jego otoczenie wymagają pilnej renowacji, a pamięć o powstańcach śląskich zasługuje na najlepszą oprawę – podkreślał wicepremier.
Jak zaznaczył szef MON, przedsięwzięcie obejmuje nie tylko sam monument autorstwa Xawerego Dunikowskiego, ale również plac przed pomnikiem oraz infrastrukturę techniczną znajdującą się pod obiektem.
Koszt pierwszego etapu inwestycji wyniesie około 16 milionów złotych.
To jednak dopiero początek.
Nie tylko pomnik
Podczas spotkania wielokrotnie powracał temat sąsiadującego z pomnikiem amfiteatru, który przez dziesięciolecia był jednym z najbardziej charakterystycznych obiektów regionu.
Samorządowcy podkreślali, że oba miejsca stanowią jedną historyczną i funkcjonalną całość.
– Dzisiejsza decyzja otwiera nowy etap dla Góry Świętej Anny. Dokumentacja dotycząca pomnika, jego otoczenia i amfiteatru jest już przygotowana. Teraz potrzebna jest współpraca wszystkich szczebli samorządu i administracji rządowej, aby ten potencjał wykorzystać – wskazywał burmistrz Leśnicy Łukasz Jastrzembski.
W podobnym tonie wypowiadał się starosta strzelecki Waldemar Gaida, który przypomniał, że rozmowy o przyszłości amfiteatru prowadzone są od wielu lat.
– Środki na remont miejsca pamięci są już zabezpieczone. Teraz trzeba wypracować model współpracy, który pozwoli przejść do kolejnego etapu i sięgnąć po fundusze na modernizację amfiteatru. Ważne jest, że rząd deklaruje gotowość do dalszego wsparcia – zaznaczał starosta.
Według obecnych szacunków pełna modernizacja całego kompleksu może kosztować nawet około 40 milionów złotych.
Rok intensywnych prac
Pierwszy etap obejmie gruntowną renowację samego pomnika oraz jego konstrukcji. Prace będą dotyczyły fundamentów, placu dojścia, pomieszczeń znajdujących się pod monumentem, a także zabezpieczenia skarpy nad amfiteatrem i obu bocznych zejść.
– Wykonamy pełną renowację konstrukcji wraz z elementami infrastruktury technicznej. Zostaną odtworzone nawierzchnie, uporządkowane przestrzenie pod pomnikiem oraz zabezpieczone miejsca wymagające pilnej interwencji konserwatorskiej – wyjaśniał płk Robert Wójcik z Rejonowego Zarządu Infrastruktury we Wrocławiu.
Jeżeli pozwolą na to środki finansowe, zakres inwestycji może zostać rozszerzony także o remont parkingu znajdującego się przy pomniku.
Według założeń roboty powinny potrwać około roku.
Miejsce pamięci i miejsce życia
Podczas wizyty na Górze Świętej Anny wicepremier odwiedził również Muzeum Czynu Powstańczego, gdzie zapoznał się z ekspozycjami poświęconymi historii Powstań Śląskich i ich uczestnikom.
Spotkanie stało się okazją do rozmowy nie tylko o przeszłości, ale również o przyszłości całego kompleksu.
Coraz częściej podkreśla się bowiem, że Góra Świętej Anny nie powinna być wyłącznie miejscem okazjonalnych uroczystości państwowych. Po odpowiedniej modernizacji mogłaby stać się przestrzenią edukacji historycznej, wydarzeń kulturalnych, spotkań mieszkańców oraz promocji dziedzictwa regionu.
Taką wizję przedstawiają od miesięcy również śląscy samorządowcy.
Apel śląskich samorządowców: potrzebna wizja dla całego kompleksu
Jeszcze przed wizytą wicepremiera przedstawiciele środowiska Śląskich Samorządowców skierowali do Ministerstwa Obrony Narodowej apel, aby przyszłość Góry Świętej Anny nie była rozpatrywana wyłącznie przez pryzmat remontu pomnika.
W swoim stanowisku podkreślili, że pomnik i amfiteatr tworzą historyczną oraz przestrzenną całość, której znaczenie wykracza poza kwestie konserwatorskie.
Samorządowcy postulują przygotowanie długofalowej koncepcji funkcjonowania całego kompleksu, obejmującej edukację historyczną, kulturę, działalność społeczną i turystyczną. Chcą także uczestniczyć w rozmowach dotyczących zarządzania obiektem po zakończeniu inwestycji.
Ich zdaniem Góra Świętej Anny powinna pozostać miejscem pamięci o Powstaniach Śląskich, ale jednocześnie odzyskać rolę ważnego centrum życia społecznego i kulturalnego regionu.
Dzisiejsza decyzja o przeznaczeniu 16 milionów złotych na remont Pomnika Czynu Powstańczego jest więc nie tylko inwestycją w zabytkową infrastrukturę. To również początek szerszej dyskusji o tym, jak jedno z najważniejszych miejsc pamięci na Śląsku ma wyglądać i funkcjonować w kolejnych dekadach.
Fot. UWWO
