Od badania wzroku i postawy u dzieci, przez profilaktykę chorób serca, aż po pomoc osobom z nadwagą i otyłością. Uniwersytecki Szpital Kliniczny w Opolu i Fundacja Pro Hospital przygotowały trzy duże jesienne akcje dla mieszkańców regionu. Pierwsza rusza już 12 września. Wszystkie łączy jedna prosta zasada: do lekarza warto trafić zanim zaboli.
Profilaktyka ma pewną wadę – jej sukcesu często nie widać. Nie ma spektakularnej operacji, uratowanego w ostatniej chwili pacjenta ani skomplikowanej aparatury. Jest za to choroba, która być może nigdy się nie rozwinie. Problem wykryty odpowiednio wcześnie. Dziecko, którego wada wzroku zostanie zauważona, zanim zacznie przeszkadzać mu w nauce. Dorosły, który dowie się, że jego ciśnienie albo masa ciała zaczynają być niebezpieczne.
I właśnie temu mają służyć trzy akcje przygotowane na jesień przez Uniwersytecki Szpital Kliniczny w Opolu wspólnie z Fundacją Pro Hospital: „Profilaktyka dla Smyka”, „Dzień Serca” i „PrzeWAGA Zdrowia”. Na ich organizację Fundacja Pro Hospital otrzymała 62 tys. zł w ramach programu „Marszałkowskie Dni dla Zdrowia”.
Najpierw dzieci
Pierwsze zaproszenie skierowane jest przede wszystkim do rodziców. W sobotę 12 września od godz. 9.00 do 14.00 w Centrum Naukowo-Badawczym USK w Opolu odbędzie się „Profilaktyka dla Smyka”.
I warto potraktować tę akcję poważnie, nawet jeżeli dziecko na nic się nie skarży. Właśnie o to w profilaktyce chodzi.
– Bardzo ważne jest, abyśmy badali się, abyśmy kontrolowali swoje zdrowie, bo tylko wtedy możemy zapobiec rozwojowi choroby. Im dłużej będziemy zdrowi, im bardziej świadomie będziemy żyć, tym mniej będzie pacjentek i pacjentów wymagających leczenia.
Program „Profilaktyki dla Smyka” jest szeroki. Rodzice będą mogli skonsultować zdrowie swoich dzieci m.in. pod kątem wzroku, problemów laryngologicznych, wad postawy i stóp oraz zdrowia jamy ustnej. Będą też specjaliści zajmujący się żywieniem, zdrowiem psychicznym i rozwojem mowy.
To ważne także dlatego, że wiele dziecięcych problemów rozwija się po cichu. Dziecko nie zawsze powie, że gorzej widzi. Może przyzwyczaić się do niewłaściwej postawy. Rodzic może długo nie wiedzieć, czy kłopot z jedzeniem jest zwykłym grymaszeniem, czy wymaga zmiany nawyków albo konsultacji ze specjalistą.
– Chodzi o to, żeby zwrócić uwagę na różne aspekty zdrowotne naszych dzieci i na to, jak możemy zadbać, żeby rosły zdrowo. Będzie laryngolog, okulista, dentobus, ocena wad postawy, ale także dietetyk i psycholog. Rodzice bardzo często mają dużo pytań dotyczących tego, co dawać dzieciom do jedzenia i jak przekonać je do zdrowych produktów. Jest na to wiele sposobów i tego dnia będzie można o wszystko zapytać specjalistów.
Szczególnie ciekawą częścią akcji będą badania przesiewowe w kierunku cukrzycy typu 1. Do badania potrzebna jest jedynie niewielka próbka krwi – kilka kropli pobranych z palca. Badanie służy ocenie obecności przeciwciał mogących wskazywać na ryzyko rozwijającej się choroby.
Prof. Chobot zwraca przy tym uwagę na ważną rzecz: cukrzyca typu 1 jest chorobą autoimmunologiczną i nie należy jej utożsamiać z nieprawidłowym odżywianiem dziecka.
– Będzie możliwość z niewielkiej próbki, kilku kropli krwi z palca, oceny przeciwciał i sprawdzenia, czy występuje ryzyko cukrzycy typu pierwszego już na wczesnym etapie. To choroba autoimmunologiczna, niezwiązana z nieprawidłowym żywieniem. Dzięki badaniu możemy wcześniej zadziałać.
Nie cudowna tabletka, tylko wiedza
Lekarze USK podkreślają, że takie wydarzenia nie zastępują normalnej diagnostyki ani leczenia. Nikt podczas krótkiej konsultacji nie obiecuje rozwiązania wszystkich problemów zdrowotnych. Można natomiast wychwycić sygnał ostrzegawczy, dowiedzieć się, co należy sprawdzić dokładniej, albo – co równie ważne – nauczyć się, jak zmniejszyć ryzyko choroby.
– Podczas tych akcji nie będziemy w stanie wyleczyć naszych pacjentów, bardzo często nie będziemy też w stanie do końca ich zdiagnozować. Ale pokażemy, jak dbać o swoje zdrowie.
Feusette zwraca też uwagę na problem, który w ostatnich latach zrobił się szczególnie poważny. Internet pełen jest samozwańczych specjalistów, cudownych preparatów i suplementów mających pomagać niemal na wszystko.
– W przestrzeni publicznej pojawia się mnóstwo różnych informacji, takich domorosłych, fałszywych proroków pokazujących, że warto wziąć jedną tabletkę, może jakiś pseudosuplement diety i będziemy wszyscy żyli długo i szczęśliwie. Nic bardziej mylnego. Te akcje służą temu, żeby pokazać, jak naprawdę dbać, a czasem walczyć o własne zdrowie.
26 września – czas na serce
Drugą z jesiennych propozycji będzie „Dzień Serca”. Akcja odbędzie się 26 września w godz. 10.00-15.00 na placu Kopernika w Opolu. To kolejna, już piąta edycja wydarzenia organizowanego również przy współpracy z Polskim Towarzystwem Kardiologicznym.
Tutaj adresatem jest właściwie każdy dorosły. Choroby układu krążenia nie pojawiają się przecież nagle w dniu, w którym człowiek trafia do szpitala. Przez lata mogą rozwijać się czynniki ryzyka: nadciśnienie, nieprawidłowe wyniki badań, nadwaga, brak ruchu czy niewłaściwa dieta.
Dlatego „Dzień Serca” ma być czymś w rodzaju opolskiej ścieżki profilaktyki sercowo-naczyniowej.
-Będziemy pokazywali czynniki ryzyka i to, jak z nimi walczyć. Chcemy nauczyć mieszkańców dbania o własne zdrowie.
Na plac Kopernika będzie można przyjść po poradę i konsultację. Organizatorzy mają przy tym bardzo praktyczną prośbę do osób przyjmujących leki: warto zabrać ze sobą ich listę.
– Serdecznie zapraszamy 26 września na plac Kopernika. Będziemy do państwa dyspozycji i bardzo chętnie udzielimy różnych konsultacji. Jeżeli przyjmują państwo leki na nadciśnienie, proszę przynieść ich listę. Będziemy mogli ją przejrzeć i przeanalizować. Możemy też porozmawiać o profilaktyce chorób sercowo-naczyniowych.
Doświadczenia poprzedniej edycji pokazują, że taka rozmowa nie musi kończyć się jedynie ogólną poradą. Jak mówiła dr Marynowicz, zdarzało się, że podczas konsultacji potrzebne były istotne zmiany u niektórych pacjentów. Dlatego lista przyjmowanych leków może być dla lekarza bardzo przydatna.
PrzeWAGA Zdrowia – bo otyłość to choroba
Trzecia akcja nosi bardzo trafną nazwę „PrzeWAGA Zdrowia”. Jest skierowana do osób dorosłych, które mają nadwagę lub otyłość albo po prostu chcą sprawdzić, czy ich masa ciała jest prawidłowa.
I tu organizatorzy odchodzą od starego sposobu myślenia, według którego człowiek z otyłością powinien po prostu „mniej jeść”. Otyłość jest chorobą i może prowadzić do całego szeregu zaburzeń metabolicznych. Dlatego pomoc nie może sprowadzać się do wręczenia kartki z dietą.
– Nadmiar masy ciała jest przyczyną choroby otyłościowej, tej matki wszystkich zaburzeń metabolicznych, z jakimi mamy do czynienia. W naszym szpitalu działa poradnia leczenia otyłości, więc staramy się obejmować opieką pacjentów z tą chorobą.
„PrzeWAGA Zdrowia” będzie miała dwa zasadnicze ramiona.
Pierwsze to pomoc dietetyczna. Na stronie internetowej szpitala udostępnione zostaną cztery diety o różnej kaloryczności, przygotowane zgodnie z zasadami zdrowego żywienia. Przewidziano również warianty wegetariańskie. Dostępny będzie także kalkulator pomagający ocenić prawidłową masę ciała.
To jednak nie będzie internetowa akcja w rodzaju: pobierz jadłospis i radź sobie sam.
Osoby, które będą miały problem z właściwym oszacowaniem swojej masy ciała albo pytania dotyczące stosowania proponowanych zaleceń żywieniowych, będą mogły skontaktować się online z dietetyczkami.
– Każdy będzie mógł sprawdzić, ile przy danym wzroście powinien ważyć, pobrać odpowiednią dietę i spróbować ją stosować. Jeżeli pojawią się wątpliwości, będzie możliwość zadawania pytań dietetyczkom online.
Drugim filarem będzie pomoc psychologiczna. I to również nieprzypadkowo. Zmiana masy ciała nie jest wyłącznie prostym równaniem kalorii. To także nawyki, emocje, motywacja, sposób reagowania na stres i zdolność utrzymania zmian przez miesiące i lata.
W ramach trzymiesięcznego programu przewidziano sześć bezpośrednich spotkań – po dwa w miesiącu – w formule grup wsparcia dla osób mających trudności z utrzymaniem prawidłowej masy ciała.
– Drugim ramieniem programu będzie możliwość konsultacji psychologicznych. Będzie to sześć spotkań w ciągu trzech miesięcy, po dwa spotkania miesięcznie, w grupach wsparcia dla osób, które borykają się z problemami z utrzymaniem należnej masy ciała.
Na te spotkania nie będzie wymagana wcześniejsza rejestracja. Daty zostaną zamieszczone na stronie internetowej USK, a zainteresowani będą mogli po prostu wybrać odpowiadający im termin.
Zdrowie fizyczne to nie wszystko
Ważnym elementem całego programu jest zdrowie psychiczne. Pojawia się ono zarówno w ofercie dla dzieci, jak i w programie dla osób zmagających się z nadwagą i otyłością.
To świadome odejście od myślenia o zdrowiu wyłącznie jako o dobrych wynikach badań laboratoryjnych.
– Zdrowie to dobrostan fizyczny, społeczny, ale i psychiczny. Głowa wpływa na wszystko: na to, jak funkcjonuje nasz organizm i jakie są nasze relacje. Dlatego potrzebne jest także wsparcie psychologiczne, żebyśmy mogli całościowo zadbać o mieszkanki i mieszkańców naszego województwa.
Wspólny mianownik wszystkich trzech akcji jest więc prosty. Szpital nie chce być wyłącznie miejscem, do którego przyjeżdża się karetką albo ze skierowaniem, kiedy choroba już daje o sobie znać. Lekarze chcą spotkać się z mieszkańcami wcześniej: z dzieckiem, które wygląda na zupełnie zdrowe, z dorosłym, który od dawna nie sprawdzał podstawowych parametrów zdrowotnych, z osobą przyjmującą od lat leki na nadciśnienie, z kimś, kto próbuje schudnąć i po kolejnej diecie wraca do poprzedniej masy ciała i z człowiekiem, który zwyczajnie chce wiedzieć, co może zrobić dzisiaj, żeby za kilka czy kilkanaście lat rzadziej korzystać ze szpitala.
Samorząd województwa przeznaczył na trzy działania Fundacji Pro Hospital 62 tys. zł. Wicemarszałkini Donath-Kasiura podkreśla, że same pieniądze nie wystarczą. Potrzebni są ludzie, którzy zamienią je w konkretne badania, konsultacje i edukację.
– Bez współpracy Fundacji Pro Hospital i pracowników Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego nasze środki finansowe byłyby tylko pieniędzmi. A w ten sposób dbamy o to, żeby mieszkańcy naszego regionu byli jak najdłużej zdrowi.
Najbliższa okazja jest już za kilka dni.
W sobotę 12 września, od godz. 9.00 do 14.00, Centrum Naukowo-Badawcze Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w Opolu otworzy się dla dzieci i ich rodziców w ramach „Profilaktyki dla Smyka”.
26 września, od godz. 10.00 do 15.00, na placu Kopernika odbędzie się „Dzień Serca”.
Jesienią ruszy także „PrzeWAGA Zdrowia” z dietami, konsultacjami dietetycznymi oraz grupami wsparcia psychologicznego.
Warto skorzystać. Zwłaszcza jeśli wydaje nam się, że jesteśmy zdrowi. Bo profilaktyka jest właśnie po to, żeby jak najdłużej można było tak mówić.
Fot. Kapitan
