Przez dekady polska turystyka pałacowo-zamkowa cierpiała na tę samą przypadłość, którą można by nazwać „syndromem filcowych kapci”. Wchodziło się do pięknego, często cudem uratowanego zabytku, słuchało monotonnego wykładu o tym, kto, komu i za ile sprzedał te włości w XVIII wieku, po czym wychodziło z poczuciem spełnionego obowiązku obywatelskiego i lekkim znużeniem. Historia była zamknięta za sznurem, wypolerowana na wysoki połysk, ale zupełnie martwa.

Zdobywcą Złotego Certyfikatu Polskiej Organizacji Turystycznej (POT) w najnowszej, ogłoszonej w listopadzie 2026 roku XXIII edycji konkursu został Zamek w Mosznej

            Tymczasem w opolskiej Mosznej wydarzyło się coś, co z tej muzeum-pułapki skutecznie uciekło. Złoty Certyfikat Polskiej Organizacji Turystycznej, który właśnie trafił w ręce zarządzających zamkiem, nie jest nagrodą za to, że budowla ma 99 wież i 365 pomieszczeń. Za metraż i architektoniczną fantazję rodziny Tiele-Wincklerów medale należały się sto lat temu. Dzisiejsze złoto to dowód uznania za znacznie trudniejszą sztukę: za tchnięcie w stare mury współczesnego tętna.
           Bo Zamek w Mosznej mógł przecież pozostać jedynie pocztówkowym tłem do niedzielnych spacerów i obowiązkowym przystankiem dla wycieczek szkolnych. Zamiast tego stał się tym, czym w nowoczesnej Europie powinny być zabytki – żywym organizmem. Miejsce, które jeszcze kilkanaście lat temu kojarzyło się głównie z sanatorium, przeszło transformację, której mogłaby mu pozazdrościć niejedna korporacja. Dziś obok zachwytu nad neogotyckimi detalami i kwitnącymi azaliami mamy tu pełnoprawne centrum kulturalne, które nie boi się popkultury, nocnego zwiedzania, koncertów czy spotkań z literaturą.
            W tej historii najbardziej krzepiące jest słowo „konsekwencja”. W polskiej rzeczywistości turystycznej zbyt często mamy do czynienia ze słomianym zapałem: wielkie otwarcie, dotacja, przecięcie wstęgi, a trzy lata później odpadający tynk i zamknięta na głucho kawiarnia. Moszna udowodniła, że jakość to nie jednorazowy zryw, ale codzienna, żmudna praca nad tym, by turysta nie czuł się jak intruz zakłócający spokój kustoszów, lecz jak gość, na którego naprawdę tu czekano.
             Złoty Certyfikat POT to sygnał, że na turystycznej mapie Polski zmienia się środek ciężkości. Nie wystarczy już „mieć zabytek”. Trzeba mieć na niego pomysł. Zamek w Mosznej wygląda jak wyjęty z baśni Disneya, ale jego najnowszy sukces nie ma w sobie nic z magii. To czysta, dobrze przemyślana rzeczywistość, w której historia nie jest kulą u nogi, lecz najlepszym punktem wyjścia do rozmowy o współczesności. I oby takich bajek było w Polsce jak najwięcej.

Bajka, która nie chciała zasnąć w gablocie, czyli o „śnie pijanego cukiernika”

Bajka, która nie chciała zasnąć w gablocie, czyli o „śnie pijanego cukiernika”

Fot. CMZJMZ

Udostępnij:
Wspieraj wolne media

Skomentuj

O Autorze

Dziennikarz, publicysta, dokumentalista (radio, tv, prasa) znany z niekonwencjonalnych nakryć głowy i czerwonych butów. Interesuje się głównie historią, ale w związku z aktualną sytuacją społeczno-polityczną jest to głównie historia wycinanych drzew i betonowanych placów miejskich. Ma już 65 lat, ale jego ojciec dożył 102. Uważa więc, że niejedno jeszcze przed nim.