W latach 1754-1755 król pruski Fryderyk II Wielki wydał osobiście rozkazy o utworzeniu w dzisiejszym Zagwiździu huty, zwanej również na jego polecenie Hutą Kluczborską (Creutzburgerhutte – wg pierwszych zapisów).

Stopniowo powstał w najbliższej okolicy cały kompleks zakładów hutniczych, produkujących w pierwszym okresie głównie wyroby na potrzeby pruskiego przemysłu zbrojeniowego.

Aby huta mogła funkcjonować potrzebne było przede wszystkim żelazo. W przypadku huty w Zagwiździu pozyskiwano je poprzez wytapianie w piecach rudy darniowej. Jest to powstająca na torfowiskach i innych podmokłych terenach skała osadowa o niewielkiej zawartości żelaza. W prymitywnych piecach, zwanych dymarkami, była ona wypalana już w III w p.n.e. W Stobrawskim Parku Krajobrazowym jest ona również spotykana w murach budynków, gdzie ze względu na swe właściwości pełniła funkcje wentylacyjne, estetyczne, a w średniowieczu była nawet naturalnym piorunochronem.

Co ciekawe, pokłady rud darniowych w sprzyjających okolicznościach potrafią się szybko odtwarzać – czasem wystarczy nawet mniej niż 10 lat i złoże jest gotowe do dalszej eksploatacji. Jest to zjawisko niespotykane w przypadku innych wydobywanych przez człowieka surowców, chociażby takich jak węgiel czy ropa naftowa, których obecne pokłady tworzyły się nawet miliony lat.
Ponieważ huta powstała w kompleksie rozległych lasów, gdzie brakowało siły roboczej, podjęto już w 1754 roku decyzję o utworzeniu obok zakładu kolonii o nazwie Freidrichstal. Miejscowi zaczęli też używać na określenie tego miejsca dawnej nazwy rzeki Budkowiczanki, która notowana jest w źródłach już w 1309 roku jako Zegwizd. W 1830 roku obok oficjalnej nazwy Friedrichstal podawana jest nazwa polska Szegwisz, a w 1845 Segwiźdź, skąd już tylko krok do  dzisiejszego Zagwiździa.

Jeszcze niedawno w części budynków dawnej Huty Kluczborskiej trwała produkcja. Swoją siedzibę miała tutaj odlewnia żeliwa. Tzw. młotownia (dawna Huta Karola – Karlshutte), zamknięta znacznie wcześniej – w roku 1955, popadała w ruinę aż do połowy lat 80. ubiegłego stulecia, kiedy zainteresowała się nią grupa zapaleńców z Zagwiździa. Odnowę zawdzięcza kuźnia Społecznemu Komitetowi Odbudowy Zabytków. Dzięki społecznikom możemy dziś w Zagwiździu podziwiać zabytkowy kompleks budownictwa przemysłowego z XIX wieku. Do atrakcji tego miejsca należy Regionalna Sala Muzealna, w której eksponowane są pamiątki związane z historią miejscowości i dawną hutą. Będąc w okolicach huty warto zobaczyć przy parafialny ogród botaniczny w Zagwiździu, który opiszemy również w kolejnym odcinku tego cyklu.

Huta Zagwiździe Huta Zagwiździe Huta Zagwiździe

 

 

 

Udostępnij:

Skomentuj

O Autorze

Redaktor, dziennikarz, fotoreporter.

SZANOWNI PAŃSTWO

Od 25 maja br. w Polsce obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie ich swobodnego przepływu oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (RODO). Na naszym portalu używamy np. plików cookies (stanowią dane informatyczne, w szczególności pliki tekstowe, które przechowywane są w urządzeniu końcowym użytkownika serwisu Opowiecie.info i przeznaczone są do korzystania ze stron internetowych serwisu Opowiecie.info). Zgodnie z RODO dane osobowe to wszystkie informacje o zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osobie fizycznej (w tym imię i nazwisko, czy adres zamieszkania, adres e-mail, czy adres IP, zapisywane w plikach cookies). Administratorem danych osobowych, pozyskiwanych przez portal informacyjny WWW.OPOWIECIE.INFO jest OPOWIECIE.INFO Joanna Kołodziej, ul. Sokołów 3, 46-081 Dobrzeń Wielki NIP: 7541544353, REGON: 381405173.

Zapewniamy, że wszelkie pozyskiwane dane przez portal informacyjny Opowiecie.info lub przez naszych zaufanych partnerów przetwarzamy tylko w zakresie, na jaki zezwala RODO:
– gdy jest to niezbędne do zawarcia lub wykonania umowy;
– gdy wynika to z prawnie uzasadnionych interesów realizowanych przez administratora lub przez stronę trzecią, np. w celu zapewnienia bezpieczeństwa usługi;
– gdy posiadamy dobrowolna zgodę użytkownika.
Odbywać się to będzie zawsze na podstawach prawnych, dopuszczalnych przez RODO.

Dane osobowe będą przetwarzane przez administratora – Blacharstwo Samochodowe Import Export Łukasz Kołodziej z siedzibą w Dobrzeniu Wielkim (zwane dalej Właścicielem), ul. Sokołów 3, 46-081 Dobrzeń Wielki, NIP: 754-13-75-270, REGON: 531127643 mogą zostać przekazane przez administratora zaufanym partnerom, którzy będą mogli je przetwarzać wyłącznie we wskazanym celu i zakresie. Zgodnie z RODO każdy z Państwa kto udzielił lub udzieli nam zgody na przetwarzanie danych osobowych, może ją w każdej chwili wycofać. Przysługuje Państwu także prawo żądania dostępu do nich, ich sprostowania lub usunięcia, prawo do ich przeniesienia, wyrażenia sprzeciwu wobec przetwarzania oraz do wniesienia skargi do organu nadzorczego – GIODO.

W związku z pełnieniem obowiązków administratora Państwa danych osobowych stosujemy zabezpieczenia oraz procedury pomagające w bezpiecznym przetwarzaniu danych, miedzy innymi: witryna i wszystkie aplikacje internetowe korzystają z bezpiecznego protokołu zabezpieczonego certyfikatem SSL.

Jeżeli wyrażają Państwo zgodę na przetwarzanie Waszych danych osobowych przez Blacharstwo Samochodowe Import Export Łukasz Kołodziej z siedzibą w Dobrzeniu Wielkim (zwane dalej Właścicielem), ul. Sokołów 3, 46-081 Dobrzeń Wielki, NIP: 754-13-75-270, REGON: 531127643 oraz naszych zaufanych partnerów, co związane jest z korzystaniem z treści na portalu WWW.OPOWIECIE.INFO, w celach marketingowych, analitycznych, w tym na ich przetwarzanie w plikach cookies i podobnych.  Wyrażenie zgody na przetwarzanie danych jest dobrowolne.

Polityka prywatności   Polityka cookies