„Krzyżacy” podbili Opole. Wielki triumf jubileuszowych Konfrontacji Teatralnych

Jubileuszowa edycja Opolskich Konfrontacji Teatralnych „Klasyka Żywa” pokazała, że polski teatr nie boi się wielkich tematów, odważnych interpretacji i monumentalnych inscenizacji. Najważniejszą nagrodę – Grand Prix im. Wojciecha Bogusławskiego – zdobyli „Krzyżacy” Henryka Sienkiewicza w reżyserii Jana Klaty z Teatru im. Stefana Jaracza w Olsztynie.

Po dniach teatralnych emocji, spotkań z klasyką i gorących dyskusji o kondycji współczesnego teatru, jury jubileuszowych 50. Opolskich Konfrontacji Teatralnych wskazało zwycięzcę. Grand Prix festiwalu oraz Nagroda im. Wojciecha Bogusławskiego, której wartość wynosi 80 tysięcy złotych i która przeznaczona jest na przygotowanie kolejnej premiery opartej na klasycznym tekście, trafiła do Teatru im. Stefana Jaracza w Olsztynie za spektakl „Krzyżacy” w reżyserii Jana Klaty.

Przewodniczący jury, prof. Dariusz Kosiński, podkreślał, że o wyjątkowości zwycięskiego przedstawienia zdecydowało nie tylko widowiskowe podejście do materiału literackiego, ale przede wszystkim niezwykła wrażliwość wobec bohaterów.

„W uzasadnieniu werdyktu pojawiają się słowa: czułość i uwaga. To przedstawienie, obok wszystkich swoich walorów teatralnych, niezwykłych kreacji aktorskich i znakomitej reżyserii, wydobywa z powieści Sienkiewicza tematy, których zwykle z nią nie kojarzymy. Zamiast skupiać się wyłącznie na wielkiej historii, twórcy pokazują los zwykłych ludzi i indywidualne dramaty wpisane w wielkie wydarzenia.” – podkreślał prof. Dariusz Kosiński.

Jury zwróciło uwagę, że spektakl odchodzi od utrwalonego przez filmową adaptację Aleksandra Forda obrazu „Krzyżaków” jako opowieści przede wszystkim o wojnie, historii i narodowym micie. W inscenizacji Jana Klaty na pierwszy plan wysuwają się człowiek, emocje i codzienność bohaterów uwikłanych w dziejowe wydarzenia.

Sukces olsztyńskiego przedstawienia nie ograniczył się wyłącznie do głównej nagrody. „Krzyżacy” zdobyli również szereg wyróżnień indywidualnych. Doceniono scenografię, kostiumy i reżyserię świateł Mirka Kaczmarka, choreografię Maćka Prusaka, a także kreacje aktorskie Macieja Cymorka, Macieja Mydlaka oraz Ceziego Studniaka.

Sukces także opolskiego teatru

Powody do satysfakcji mają również gospodarze festiwalu. Teatr im. Jana Kochanowskiego w Opolu znalazł się w gronie laureatów dzięki spektaklowi „Przedwiośnie” w reżyserii Piotra Ratajczaka. Jury nagrodziło Monikę Stanek za rolę aktorską, a także Grupę Mixer za kostiumy.

Dyrektor opolskiej sceny Norbert Rakowski zwracał uwagę, że tegoroczne Konfrontacje pokazały wyraźny powrót do wielkich form teatralnych.

„Jednym z najbardziej charakterystycznych zjawisk tegorocznego festiwalu były duże inscenizacje. Część młodych twórców bardzo odważnie i niekonwencjonalnie podchodzi do klasycznych dzieł, ale jednocześnie widać fascynację rozmachem scenicznym. Nasza scena daje możliwości realizowania takich przedsięwzięć i podczas Konfrontacji można było to wyraźnie zobaczyć.” – podsumował Norbert Rakowski.

Jak zauważał dyrektor, nieprzypadkowo zwyciężyło właśnie przedstawienie, które obok walorów interpretacyjnych imponuje również skalą i siłą teatralnego oddziaływania.

Klasyka w nowych odsłonach

Wśród nagrodzonych znalazł się także „Pan Tadeusz” Teatru Polskiego w Poznaniu. Jury wyróżniło Kamila Białaszka za reżyserię, scenariusz i koncepcję spektaklu, a także aktorów Piotra Kaźmierczka i Kornelię Trawkowską.

Nagrodę otrzymał również Konrad Dworakowski za spektakl „Ubu król”, przygotowany wspólnie przez Grupę Coincidentia z Białegostoku i Teatr CHOREA z Łodzi.

Doceniono także głośnych „Tkoczy” Mai Kleczewskiej z Teatru Śląskiego w Katowicach. Nagrody powędrowały do choreografa Maćka Prusaka oraz aktorów Grażyny Bułki, Marcina Gawła i Mateusza Znanieckiego.

Indywidualne wyróżnienia aktorskie zdobyły również Anna Pentz za rolę w „Pułapce” Adama Orzechowskiego oraz Izabela Baran za kreację w spektaklu „Księżniczka na opak wywrócona” Pawła Aignera.

Jury przyznało ponadto wyróżnienia dla Heleny Grabickiej i Kamili Tytło za role w „Pułapce”, a także dla Olivera Woodcocka za występ w spektaklu „Nowy PAN TADEUSZ, tylko że rapowy”.

Pół wieku teatralnej historii

Jubileuszowa, pięćdziesiąta edycja Opolskich Konfrontacji Teatralnych po raz kolejny potwierdziła swoją pozycję jako jednego z najważniejszych festiwali teatralnych w Polsce. To właśnie w Opolu spotykają się najciekawsze interpretacje klasycznych dzieł literackich, a twórcy pokazują, że teksty sprzed dziesięcioleci, a nawet stuleci, nadal mogą opowiadać o współczesnym świecie.

Tegoroczny werdykt pokazuje również coś jeszcze. Klasyka nie musi być muzealnym eksponatem. Może być żywa, poruszająca i opowiadać przede wszystkim o człowieku. A właśnie za taką umiejętność odczytania Sienkiewicza – z czułością, uwagą i wrażliwością – nagrodzono w Opolu zwycięskich „Krzyżaków”.