Uchwalony mimo sprzeciwu radnych PiS, dokument stawia na instytucje kultury, szkolenie dzieci i młodzieży, aktywność obywatelską oraz bezpieczeństwo i odporność społeczną. Budżet Województwa Opolskiego na 2026 rok wyraźnie pokazuje, gdzie samorząd widzi swoje strategiczne priorytety.
Ponad 100 milionów złotych przeznaczonych na kulturę, sport, turystykę i organizacje pozarządowe to nie zbiór doraźnych wydatków, lecz spójna polityka inwestowania w kapitał społeczny, jakość życia i długofalowy rozwój regionu.
Budżet, który nie udaje neutralności
Budżet województwa na 2026 rok – przekraczający 1,1 mld zł – nie jest technicznym kompromisem, lecz jasno zarysowaną deklaracją polityki regionalnej. Samorząd Opolszczyzny nie ukrywa, że kultura, sport i trzeci sektor nie są dodatkiem do „prawdziwego rozwoju”, ale jego fundamentem. To właśnie te obszary, w ocenie władz województwa, bez wsparcia samorządu funkcjonowałyby w Polsce w sposób szczątkowy.
– Gdyby nie samorządy, kultury i sportu w dużej mierze by po prostu nie było. Jesteśmy dumni, że możemy te obszary szczególnie wspierać – podkreśla marszałek województwa Szymon Ogłaza.
Wartością tego budżetu jest także jego stabilność polityczna. Przyjęty głosami 20 radnych, mimo sprzeciwu całego klubu PiS, daje zarządowi województwa mandat do realizacji długofalowych projektów inwestycyjnych i programowych – bez nerwowego zarządzania „od sesji do sesji”.
Kultura: instytucje, ludzie i nowe przestrzenie
Na kulturę w 2026 roku przeznaczono ponad 73,5 mln zł, z czego 67,5 mln zł trafi bezpośrednio do wojewódzkich instytucji kultury. To środki nie tylko na bieżące funkcjonowanie, ale również na rozwój, modernizację i podnoszenie jakości oferty.
Centralnym projektem pozostaje Filharmonia Opolska – z inwestycją wartą 2,8 mln zł, obejmującą wkład własny do projektu unijnego, poprawę dostępności dla osób z niepełnosprawnościami oraz zakup instrumentów. Remont filharmonii nie oznacza jednak przerwy w działalności.
– Zamykamy Filharmonię 10 maja, ale nie zamykamy filharmoników. Przenosimy ich do nowej przestrzeni – dawnego Expo Silesia. To będzie zupełnie nowa jakość – zapowiada marszałek Zbigniew Kubalańca.
Zakup i adaptacja obiektu po dawnej cementowni otwiera drogę do stworzenia Centrum Edukacji, Kultury i Sztuki, realizowanego wspólnie z Uniwersytetem Opolskim. To przykład myślenia o kulturze w kategoriach nowoczesnych, wielofunkcyjnych przestrzeni, a nie wyłącznie historycznych gmachów.
Budżet przewiduje także:
-
1,2 mln zł na nową wystawę stałą w Centralnym Muzeum Jeńców Wojennych w Łambinowicach,
-
środki na dokumentację rozwojową Muzeum Śląska Opolskiego,
-
jubileuszowe 50. Opolskie Konfrontacje Teatralne,
-
festiwale muzyczne, projekty biblioteczne i stypendia „Marszałkowskie Talenty”.
Sport: dzieci, młodzież i infrastruktura zamiast doraźnych gestów
Sport w budżecie województwa to do 16,3 mln zł, z wyraźnym przesunięciem akcentów na szkolenie dzieci i młodzieży. 3,3 mln zł trafi właśnie na ten cel – więcej niż w roku poprzednim. Samorząd konsekwentnie podkreśla, że bez tej podstawy nie ma ani sukcesów, ani medali.
– Sport to nie tylko drużyny zawodowe. To przede wszystkim szkolenie dzieci i młodzieży. Bez tego nie będzie sportu w ogóle – mówi radny Janusz Trzepizur, przewodniczący Komisji Kultury i Sportu.
Istotną zmianą systemową jest wcześniejsze ogłaszanie konkursów, co pozwala klubom i trenerom planować pracę bez chaosu finansowego znanego z poprzednich lat. Województwo aktywnie korzysta także z programów ministerialnych, traktując własne środki jako impuls do pozyskiwania pieniędzy zewnętrznych.
Osobnym filarem są inwestycje infrastrukturalne – 7,3 mln zł wsparcia dla gmin i powiatów – realizowane w przejrzystym, konkursowym trybie.
Turystyka: bezpieczeństwo i lokalne produkty
Na turystykę przeznaczono 2,2 mln zł, z naciskiem na rozwój lokalnych inicjatyw oraz bezpieczeństwo. Program „Opolska Turystyka” i konkursy dla ratownictwa wodnego mają bezpośrednie przełożenie na funkcjonowanie regionu w sezonie letnim.
Szczególną uwagę zwraca zapowiedź budowy nowej stanicy WOPR w Turawie – inwestycji, która łączy promocję regionu z realnym podniesieniem poziomu bezpieczeństwa nad jednym z najważniejszych akwenów Opolszczyzny.
Organizacje pozarządowe: kręgosłup lokalnej wspólnoty
Najbardziej rozbudowanym i konsekwentnym elementem budżetu pozostaje wsparcie dla organizacji pozarządowych. Łącznie na konkursy dla NGO przeznaczono ponad 24,6 mln zł, rozpisane na 65 otwartych konkursów.
– Te pieniądze realnie odpowiadają na potrzeby mieszkańców. Od małych spotkań po zadania o zasięgu wojewódzkim. To także nasze bezpieczeństwo – co pokazała powódź sprzed dwóch lat – podkreśla Edyta Dola, przewodnicząca Komisji Edukacji i Dialogu Obywatelskiego.
Nowością są konkursy wzmacniające odporność społeczną, aktywizm kobiet, działania senioralne oraz Europejski Budżet Obywatelski – ponad 8,3 mln zł na edukację i kształcenie ustawiczne. To wyraźny sygnał, że samorząd nie traktuje trzeciego sektora jako wykonawcy tanich usług, lecz jako partnera w zarządzaniu regionem.
Budżet jako deklaracja wartości
Budżet województwa opolskiego na 2026 rok jest dokumentem politycznym w najlepszym znaczeniu tego słowa. Nie udaje neutralności, jasno wskazuje beneficjentów i cele. Inwestuje w ludzi – artystów, sportowców, społeczników, wolontariuszy –- zakładając, że to oni są najtrwalszym kapitałem regionu.
W czasach, gdy w wielu miejscach kultura i aktywność obywatelska spychane są na margines, Opolszczyzna stawia na model rozwoju oparty na wspólnocie, jakości i długim horyzoncie. To budżet, który nie tyle opisuje rzeczywistość, ile próbuje ją świadomie kształtować.
Fot. melonik
