To ważny dzień dla Opolszczyzny i wszystkich, którzy od pokoleń opiekują się pszczołami. Decyzją Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego od 1 lipca 2026 roku „Pszczelarstwo na Śląsku Opolskim” zostało wpisane na Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego. To prestiżowe wyróżnienie nie tylko chroni wyjątkową tradycję regionu, ale również otwiera drogę do ubiegania się w przyszłości o wpis na światową listę niematerialnego dziedzictwa UNESCO.
To sukces środowiska pszczelarskiego z Wojewódzkim Związkiem Pszczelarzy w Opolu na czele. O decyzji poinformował prezes związku Antoni Ożóg, podkreślając, że jest ona zwieńczeniem starań o docenienie
wielowiekowej tradycji, która na Opolszczyźnie od dawna stanowi nie tylko element gospodarki, ale także lokalnej kultury i tożsamości.
Historia opolskiego pszczelarstwa sięga czasów bartnictwa rozwijającego się w lasach dawnej Przesieki Śląskiej. Z biegiem lat leśne barcie ustąpiły miejsca przydomowym pasiekom, a wiedza przekazywana z pokolenia na pokolenie rozwijała się wraz z nowoczesnymi metodami hodowli pszczół. Szczególne miejsce w tej historii zajmuje ksiądz Jan Dzierżon z Łowkowic koło Kluczborka – światowej sławy badacz i jeden z ojców nowoczesnego pszczelarstwa, którego odkrycia do dziś mają znaczenie dla hodowców na całym świecie.
Dzisiejsze pszczelarstwo na Śląsku Opolskim to jednak coś więcej niż produkcja miodu. To także pielęgnowanie wiedzy o roślinach miododajnych, wykorzystywanie wosku, lokalne tradycje kulinarne, święta miodu, kiermasze, warsztaty edukacyjne i działalność społeczna, dzięki której doświadczenie starszych pszczelarzy trafia do kolejnych pokoleń.
„Składam serdeczne gratulacje na ręce pana prezesa i całego środowiska opolskich pszczelarzy. Jestem zaszczycony, że pan prezes uznał mnie za osobę godną udziału w procesie starań o ten ważny wpis. Dziękuję.” – Piotr Pośpiech, wicewojewoda opolski.
Wpis na Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego ma szczególne znaczenie. Lista prowadzona przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego obejmuje żywe tradycje, zwyczaje, umiejętności i wiedzę przekazywane z pokolenia na pokolenie. Znajdują się na niej elementy kultury, które nie są zabytkami w tradycyjnym rozumieniu, lecz tworzą tożsamość lokalnych społeczności. To właśnie spośród wpisów znajdujących się na tej liście mogą być w przyszłości przygotowywane kandydatury do reprezentatywnej listy niematerialnego dziedzictwa kulturowego ludzkości UNESCO.
Opolszczyzna ma już na krajowej liście kilka wyjątkowych tradycji. Wśród nich znajdują się między innymi kroszonkarstwo opolskie, czyli unikatowa sztuka zdobienia wielkanocnych jaj metodą rytowniczą, wzór opolski – charakterystyczna technika zdobnicza wykorzystywana w sztuce ludowej regionu, a także flisactwo, wpisane wspólnie z innymi regionami Polski jako tradycja związana z żeglugą rzeczną. Teraz do tego grona dołącza również opolskie pszczelarstwo.
To nie tylko wyróżnienie dla samych pszczelarzy, ale także przypomnienie, że dziedzictwo kulturowe regionu tworzą nie tylko zamki, pałace czy zabytkowe kościoły. Równie cenne są umiejętności, wiedza i tradycje, które żyją dzięki ludziom. A na Opolszczyźnie pszczelarstwo od wieków jest właśnie jedną z takich tradycji – cichą, pracowitą i niezwykle ważną dla zachowania lokalnej tożsamości.
fot. CMZJMZ
