22,5 tys. zł z budżetu Powiatu Opolskiego pomoże w remoncie drewnianej wieży zabytkowego kościoła pw. św. Piotra i Pawła w Zakrzowie Turawskim. Umowę podpisali starosta Henryk Lakwa i wicestarosta Leonarda Płoszaj. To kolejna z długiej serii powiatowych dotacji na ratowanie zabytków – na Opowiecie.info piszemy o nich od lat. W tegorocznym budżecie na ten cel zarezerwowano łącznie 150 tys. zł.
Kościół w Zakrzowie Turawskim jest jednym z najbardziej charakterystycznych drewnianych zabytków powiatu opolskiego. Teraz pomocy wymaga jego wieża. Parafia otrzyma na jej remont dokładnie 22 500 zł.
Całe przedsięwzięcie ma kosztować 120 013,39 zł. Pozostałe 97 513,39 zł parafia musi zapewnić z własnych pieniędzy i innych źródeł. Prace powinny zakończyć się do 1 grudnia 2026 roku.
120 013,39 zł – całkowity koszt kwalifikowalny remontu
97 513,39 zł – wkład własny parafii i pieniądze z innych źródeł
1 grudnia 2026 r. – termin zakończenia prac
To nie jest pierwszy raz, kiedy powiat pomaga tej świątyni. W 2025 roku parafia św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Ligocie Turawskiej dostała z powiatowego budżetu 45 450 zł na remont charakterystycznych „sobót”, czyli podcieni otaczających drewniany kościół.
I właśnie ciągłość jest tutaj ważna. Powiat Opolski nie uruchamia programu ochrony zabytków od święta, kiedy pojawi się szczególnie głośny remont. Robi to od wielu lat, a Opowiecie.info wielokrotnie opisywało kolejne obiekty ratowane z udziałem tych pieniędzy.
Od Prószkowa i Brynicy po Bierdzany, Zagwiździe i Tarnów Opolski
W samym 2025 roku Powiat Opolski przeznaczył na ochronę zabytków 150 tys. zł. Oprócz wspomnianych 45 450 zł dla Zakrzowa Turawskiego, 36 360 zł otrzymała parafia św. Jerzego w Prószkowie na konserwację sztukaterii i ścian loży kolatorskiej, 45 450 zł parafia św. Szczepana w Brynicy na trzeci etap wymiany pokrycia dachowego, a 22 740 zł parafia Trójcy Świętej w Graczach na pierwszy etap konserwatorskiego remontu wnętrza kościoła.
Ale historia jest znacznie dłuższa.
W 2021 roku, po rocznej przerwie, powiat przeznaczył na zabytki 100 tys. zł. 67 560 zł trafiło wówczas do Prószkowa na konserwację polichromowanego i złoconego ołtarza w bocznej kaplicy kościoła św. Jerzego. Bierdzany dostały 27 025 zł na fumigację, czyli ratowanie przed szkodnikami całego drewnianego kościoła św. Jadwigi Śląskiej, a Zimnice Wielkie 5415 zł na konserwację XIX-wiecznego obrazu św. Rocha.
Wcześniej powiat pomagał m.in. przy ratowaniu zabytków w Zagwiździu. W 2019 roku 33 701 zł przeznaczono na konserwację obrazu „Grupa Ukrzyżowania” z przełomu XVI i XVII wieku, a kolejne 40 025 zł na remont systemu powietrznego zabytkowych organów. Tarnów Opolski otrzymał wówczas 26 274 zł na konserwację grupy rzeźbiarskiej „Ukrzyżowanie”.
Z powiatowych pieniędzy ratowano również zabytkowe konfesjonały. Ponad 40 tys. zł pomogło odnowić około czterystuletni konfesjonał wraz z figurą św. Jana Nepomucena w Tarnowie Opolskim. Wcześniej wsparcie otrzymał także zabytkowy konfesjonał w Zagwiździu.
Historia powiatowego wsparcia sięga zresztą znacznie dalej. Już w latach 2010–2011 parafia w Jełowej otrzymała łącznie 100 tys. zł – najpierw na zabezpieczenie dachu kościoła filialnego w Grabiach, a później na odtworzenie więźby i pokrycia dachu kościoła w Jełowej po pożarze. Brynica w latach 2012–2016 korzystała z powiatowych dotacji m.in. przy konserwacji ołtarza, ambony, chrzcielnicy, witraży i drzwi kościoła. ([Opowiecie.info][5])
Drewniany świadek XVIII wieku
Kościół pw. św. Piotra i Pawła w Zakrzowie Turawskim powstał w 1759 roku z fundacji Anny Barbary von Löwencron. Ma konstrukcję zrębową, dach kryty gontem i wieżę zwieńczoną cebulastym hełmem. Charakterystycznym elementem świątyni są wspomniane „soboty” – podcienia, których remont Powiat Opolski dofinansował już w ubiegłym roku.
W środku znajdują się zabytki jeszcze starsze od samej świątyni: gotycka figura Matki Boskiej z Dzieciątkiem z XIV wieku oraz barokowa chrzcielnica z XVIII stulecia.
Teraz kolej przyszła na wieżę.
I choć 22,5 tys. zł przy całym koszcie przekraczającym 120 tys. zł może wydawać się kwotą niewielką, właśnie w ten sposób od lat działa powiatowy system wsparcia: samorząd dokłada część potrzebnych pieniędzy, a właściciele zabytków łączą dotację z własnymi środkami i finansowaniem zdobywanym z innych źródeł.
Powiat Opolski i zabytki – to nie jednorazowa akcja.
W poprzednich latach z powiatowych pieniędzy ratowano m.in. zabytki w Prószkowie, Brynicy, Zakrzowie Turawskim, Graczach, Bierdzanach, Zimnicach Wielkich, Tarnowie Opolskim, Zagwiździu, Jełowej i Grabiach. Finansowano remonty dachów i podcieni, konserwację ołtarzy, obrazów, rzeźb, konfesjonałów, witraży i zabytkowych organów, a nawet fumigację całego drewnianego kościoła.
To właśnie z takich, czasem stosunkowo niewielkich kwot, składanych z kilku źródeł, powstają później duże remonty. A dzięki nim obiekty stojące w podopolskich miejscowościach od dwóch, trzech czy czterech stuleci mają szansę przetrwać kolejne dziesięciolecia.
Fot. Powiat Opolski
