Ratujmy stare krzewy winorośli !

Poniższy tekst nie będzie opisywał związków naszego regionu z uprawą winorośli, ponieważ to temat na odrębną, bardziej obszerną opowieść. Artykuł ten powstał jako apel o zachowanie regionalnych dóbr kultury, jakimi są stare krzewy winorośli.

Na Śląsku Opolskim znajdziemy je w każdej wsi, czy miasteczku, a nawet w przedwojennych ogrodach stolicy województwa – Opola. Porastają one do dziś ściany domów, stodół, czasem rosną w przydomowym ogródku. Podobne nasycenie kultywarami winorośli szlachetnej, bo o takiej tu piszemy, znajdziemy jedynie w województwach lubuskim i dolnośląskim.

Ratujmy stare krzewy winorośli !

W skali kraju jest to unikatowe zjawisko o wartościach historyczno – przyrodniczych. Krzewy te są niejako wspomnieniem niegdysiejszych winnic wpisanych przez stulecia w krajobraz Śląska. Ramy artykułu nie pozwalają nam opisać już zidentyfikowanych lub prawdopodobnych odmian „vitis vinifera” rosnących do dziś w województwie opolskim. Są to wszelkiego rodzaju „blauery”, często klony odmian takich jak „Pinot Noir”, czyli „Blauburgunder”, ale głównie spotykane są białe odmiany, wywodzące się od starej, znanej od czasów rzymskich winorośli o nazwie „Chasselas Dore” („Weiss Gutedel”, „Chrupka Złota”). Nawet laik z odrobiną wiedzy ampelograficznej jest w stanie rozpoznać daną odmianę, choćby po barwie gron, kształcie liści, kolorze koronki i terminie dojrzewania. W samej Francji jest ponad siedemset klonów szlachetnej „Chasselas Dore”, które powstawały przez setki lat w warunkach naturalnych.

Ratujmy stare krzewy winorośli !

Naszym celem jest zwrócenie uwagi na kultywar, który został zlokalizowany przy murze Przedszkola Publicznego  nr 1 w Dobrzeniu Wielkim(frontowa ściana budynku). Wstępna obserwacja krzewu, właśnie gron, liści, koronki o zabarwieniu czerwonym ( koronka to górna część pędu ) oraz terminu dojrzewania pozwala niemal z niezachwianą pewnością stwierdzić, że jest to sztandarowa dla Śląska odmiana – „Chasselas Dore”.

Ratujmy stare krzewy winorośli !

Kultywar ten choruje jednak na infekcje grzybowe, co jest właśnie cechą winorośli szlachetnej. Ta nieszczęsna podatność na patogeny jest główną przyczyną karczowania tych wspaniałych winorośli. Niestety, często barbarzyńskie wręcz postępowanie z krzewem dyktowane jest pracami remontowymi wokół domu, ale również tym, że krzew nie wpisuje się w otocznie, nie spełnia naszych oczekiwań, ponieważ choruje, słabo plonuje, a jak już rodzi to grona o małych jagodach z pestkami.

  Z pewnością nie takich, jak oferowane przez sklepy potężne grona, bezpestkowych odmian winorośli, nafaszerowanych chemią i innymi wspomagaczami. Te właśnie niedoceniane cechy winorośli świadczą o jej szlachetności. Aby roślina cieszyła nas swoimi owocami i wyglądem, wystarczy odpowiednie cięcie pielęgnacyjne i formujące, oprysk roztworem siarki (dopuszczany w uprawach ekologicznych) kilka razy w sezonie. Wystarczy wspomnieć, że we Francji, Niemczech, czy też w Szwajcarii „Chasselas Dore” jest do dziś ceniona odmianą, z której wyrabia się wino regionalne. Ten regionalizm może zostać przełożony i do naszego województwa. Sąsiedni region, Dolny Śląsk, ubiegł nas w rejestracji ponad 10 lat temu produktu regionalnego pod nazwą „Wino śląskie”. Możemy jednak postarać się o rejestrację naszego wytworu, pochodzącego z odmiany ‘Chasselas Dore” ( Chrupka Złota”). Byłaby to marka województwa, Śląska Opolskiego.

Łagodny klimat regionu, który sprzyja uprawie winorośli to nie wszystko. Tu konieczna jest odpowiednia rola, inicjatywa i działanie władz województwa, by pomóc objąć krzewy winorośli szlachetnej ochroną, ale też podjąć się określonych prac ampelograficznych. Tu również jest duże pole dla inicjatywy lokalnych stowarzyszeń, władz samorządowych i Wojewódzkiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego w Łosiowie, który mógłby wesprzeć szlachetną pracę na rzecz ratowania starych krzewów winorośli wiedzą swoich pracowników, odpowiednimi szkoleniami, itp. Warto nadmienić, że Muzeum Wsi Opolskiej w Bierkowicach od blisko dwóch lat prowadzi uprawę lokalnych odmian pozyskanych we wsiach opolskich. Gros uprawy stanowią odmiany o jasnych owocach, prowadzone w tradycyjnej dla Śląska formie „głowy” („kopferziehung”), a które są klonami „Chasselas Dore”, a może i samą „Chasselas Dore”. Dlatego, wiedząc, jakim skarbem dysponujemy, dbajmy o niego i ratujmy stare krzewy winorośli szlachetnej. To część naszej nadodrzańskiej, śląskiej tożsamości.

 tekst i foto : Michał Przybylski  (hodowca i wielki pasjonat winorośli)

Udostępnij:

1 komentarz

  1. Dzień dobry
    Od jakiegoś czasu, bezskutecznie szukam kontaktu do osoby która pomogłaby mi w identyfikacji starej odmiany winorośli. Winorośli rośnie na działce na górnym Śląsku. Działka ta wchodziła w skład majątku rodziny von Tluck. Wiem to bo pewnego razu odwiedzili mnie lokalni historycy ciekawi obiektu i jego obejścia a sam dom ma ok 200 lat. Tam właśnie rośnie wino które wg relacji lokalsów ” jest od zawsze”. Na razie nie mam możliwości dodania fotografii ale ma dość duże liście, jest odporne na wszystko, bardzo łatwo się przyjmuje na nowym miejscu a grona są czarne.

Skomentuj

O Autorze

Zawsze Pewnie, Zawsze Konkretnie

SZANOWNI PAŃSTWO

Od 25 maja br. w Polsce obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie ich swobodnego przepływu oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (RODO). Na naszym portalu używamy np. plików cookies (stanowią dane informatyczne, w szczególności pliki tekstowe, które przechowywane są w urządzeniu końcowym użytkownika serwisu Opowiecie.info i przeznaczone są do korzystania ze stron internetowych serwisu Opowiecie.info). Zgodnie z RODO dane osobowe to wszystkie informacje o zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osobie fizycznej (w tym imię i nazwisko, czy adres zamieszkania, adres e-mail, czy adres IP, zapisywane w plikach cookies). Administratorem danych osobowych, pozyskiwanych przez portal informacyjny WWW.OPOWIECIE.INFO jest OPOWIECIE.INFO Joanna Kołodziej, ul. Sokołów 3, 46-081 Dobrzeń Wielki NIP: 7541544353, REGON: 381405173.

Zapewniamy, że wszelkie pozyskiwane dane przez portal informacyjny Opowiecie.info lub przez naszych zaufanych partnerów przetwarzamy tylko w zakresie, na jaki zezwala RODO:
– gdy jest to niezbędne do zawarcia lub wykonania umowy;
– gdy wynika to z prawnie uzasadnionych interesów realizowanych przez administratora lub przez stronę trzecią, np. w celu zapewnienia bezpieczeństwa usługi;
– gdy posiadamy dobrowolna zgodę użytkownika.
Odbywać się to będzie zawsze na podstawach prawnych, dopuszczalnych przez RODO.

Dane osobowe będą przetwarzane przez administratora – Blacharstwo Samochodowe Import Export Łukasz Kołodziej z siedzibą w Dobrzeniu Wielkim (zwane dalej Właścicielem), ul. Sokołów 3, 46-081 Dobrzeń Wielki, NIP: 754-13-75-270, REGON: 531127643 mogą zostać przekazane przez administratora zaufanym partnerom, którzy będą mogli je przetwarzać wyłącznie we wskazanym celu i zakresie. Zgodnie z RODO każdy z Państwa kto udzielił lub udzieli nam zgody na przetwarzanie danych osobowych, może ją w każdej chwili wycofać. Przysługuje Państwu także prawo żądania dostępu do nich, ich sprostowania lub usunięcia, prawo do ich przeniesienia, wyrażenia sprzeciwu wobec przetwarzania oraz do wniesienia skargi do organu nadzorczego – GIODO.

W związku z pełnieniem obowiązków administratora Państwa danych osobowych stosujemy zabezpieczenia oraz procedury pomagające w bezpiecznym przetwarzaniu danych, miedzy innymi: witryna i wszystkie aplikacje internetowe korzystają z bezpiecznego protokołu zabezpieczonego certyfikatem SSL.

Jeżeli wyrażają Państwo zgodę na przetwarzanie Waszych danych osobowych przez Blacharstwo Samochodowe Import Export Łukasz Kołodziej z siedzibą w Dobrzeniu Wielkim (zwane dalej Właścicielem), ul. Sokołów 3, 46-081 Dobrzeń Wielki, NIP: 754-13-75-270, REGON: 531127643 oraz naszych zaufanych partnerów, co związane jest z korzystaniem z treści na portalu WWW.OPOWIECIE.INFO, w celach marketingowych, analitycznych, w tym na ich przetwarzanie w plikach cookies i podobnych.  Wyrażenie zgody na przetwarzanie danych jest dobrowolne.

Polityka prywatności   Polityka cookies