Od 27 kwietnia 2026 r. Polska przechodzi na w pełni cyfrowy model obsługi cudzoziemców. Kluczowe zmiany obejmują wyłączenie dotychczasowych formularzy papierowych, obowiązek posiadania profilu zaufanego oraz wprowadzenie nowej, uproszczonej procedury „CUKR” dla obywateli Ukrainy. Zmiany mają na celu nie tylko usprawnienie kolejek w urzędach, ale przede wszystkim radykalne zwiększenie bezpieczeństwa danych osobowych.
Nadchodzące miesiące przyniosą fundamentalną zmianę w sposobie, w jaki cudzoziemcy ubiegają się o prawo pobytu w Polsce. Urząd do Spraw Cudzoziemców oraz Wydziały Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców w całym kraju przygotowują się do wdrożenia nowej odsłony systemu MOS (Moduł Obsługi Spraw), który stanie się jedyną drogą do legalizacji pobytu.
Nowy MOS: Cyfryzacja bez wyjątków
Dotychczasowy system zostanie wyłączony 17 kwietnia 2026 r., aby po dziesięciu dniach przerwy technicznej – 27 kwietnia – powrócić w pełnej, obowiązkowej funkcjonalności. Od tego momentu wnioski o pobyt czasowy, stały oraz rezydenta długoterminowego UE będzie można złożyć wyłącznie drogą elektroniczną.
– Wydział Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców od pewnego czasu informuje o pewnych zmianach i terminach. O końcu papierowych wniosków o pobyt, o nowym systemie MOS, a także o procedurze „cukrowej” – wskazuje Karolina Superczyńska, Zastępca Dyrektora Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców Opolskiego Urzędu Wojewódzkiego. – Oznacza to odejście od wniosków papierowych i przejście na wygodniejszą, elektroniczną formę ich składania. Każdy cudzoziemiec będzie musiał samodzielnie założyć konto, potwierdzić swoją tożsamość i podpisać wniosek elektronicznie, na przykład profilem zaufanym.
Bezpieczeństwo i koniec nadużyć
Jedną z najważniejszych zmian jest wymóg pełnej samodzielności wnioskodawcy. Nowy system, zintegrowany z platformą login.gov.pl, wymusza osobiste logowanie i podpisywanie dokumentów. Rola pełnomocników zostanie ograniczona wyłącznie do wsparcia doradczego – nie będą oni mogli zakładać kont ani składać wniosków w imieniu cudzoziemca bez jego obecności przy komputerze.
– System nie dopuszcza działań ze strony urzędów, co znacząco zwiększa bezpieczeństwo danych – podkreśla dyrektor Karolina Superczyńska.
Karta CUKR: Nowa ścieżka dla osób z statusem UKR
Tydzień po starcie nowego portalu MOS, 4 maja 2026 r., uruchomiona zostanie procedura uzyskania specjalnej karty pobytu, potocznie nazywanej „kartą CUKR”. Jest to rozwiązanie dedykowane osobom objętym ochroną czasową, które posiadają aktywny status PESEL UKR.
Karta CUKR oferuje szereg korzyści:
-
Trzyletni okres ważności i stabilny pobyt w Polsce.
-
Pełny dostęp do rynku pracy oraz możliwość prowadzenia działalności gospodarczej.
-
Uproszczony proces: Całość odbywa się online, bez konieczności osobistej wizyty w urzędzie.
-
Zaliczenie do stażu: Okres pobytu na tej karcie będzie wliczany do stażu wymaganego przy ubieganiu się o pobyt rezydenta długoterminowego UE.
Wnioski o kartę CUKR będzie można składać do 4 marca 2027 r., pod warunkiem posiadania statusu UKR nieprzerwanie przez minimum 365 dni.
Harmonogram zmian:
-
17 kwietnia 2026: Wyłączenie starej wersji portalu MOS.
-
27 kwietnia 2026: Start nowego systemu MOS i obowiązek składania wniosków online.
-
4 maja 2026: Uruchomienie procedury CUKR dla obywateli Ukrainy.
Władze apelują do cudzoziemców o wcześniejsze założenie profilu zaufanego lub uzyskanie podpisu kwalifikowanego, które od końca kwietnia staną się niezbędnymi narzędziami w procesie legalizacji pobytu w Polsce.
Original Statement by Karolina Superczyńska:
„The Office for Foreign Affairs has been informing us about certain changes and deadlines for some time now. The end of the paper residence applications, there is a new MOSS system, there will be a new MOSS system, and the sugar procedure.
From April 27, the full functionality of the MOSS telecommunications system i.e. the module of the Department of Civil and Foreign Affairs, enabling the electronic submission of applications for a temporary residence, but with some exceptions, which are mentioned in the provisions of the Law on Foreigners, for permanent residence and residence of a long-term resident of the European Union. This means leaving paper applications and moving to a more convenient electronic way of submitting them. Each foreigner will have to create an account on their own, confirm their identity and sign the application electronically, e.g. with a trusted profile.
The system does not allow the actions of the authorities, which significantly increases the security of data. At the same time, a new procedure will be launched on May 4 for people with temporary residence, the so-called Sugar Residence Card. It will be issued for three years, provide full access to the labor market, and the procedure for obtaining it will be available only electronically.”
Fot. melonik
