Zakończyło się pierwsze posiedzenie Konwentu Marszałków Województw RP pod przewodnictwem województwa opolskiego. Podjęte w Głuchołazach oraz w trybie obiegowym stanowiska stanowią jasny sygnał dla rządu: regiony domagają się realnego wpływu na kształtowanie unijnej polityki spójności po 2027 roku, zwiększenia środków na walkę z bezrobociem oraz ochrony prawnej w procesach audytowych.
Nowa perspektywa UE i rola regionów
Marszałkowie przyjęli stanowisko dotyczące przygotowań do wdrażania Planu Partnerstwa na lata 2028-2034. Kluczowym postulatem jest utrzymanie podmiotowej i koordynacyjnej roli samorządów województw w programowaniu nowych funduszy. Regiony chcą mieć decydujący głos w negocjacjach, aby nadchodząca Polityka Spójności była dopasowana do specyficznych potrzeb lokalnych wspólnot.
Alarm w sprawie Funduszu Pracy
Samorządowcy wyrazili głębokie zaniepokojenie zbyt niskim poziomem finansowania Funduszu Pracy na rok 2026. W specjalnym apelu wezwano do:
-
Zwiększenia środków co najmniej do poziomu z 2025 roku.
-
Zapewnienia powiatom możliwości aktywizacji osób bezrobotnych i biernych zawodowo.
-
Zagwarantowania funduszy na realizację Planu Rozwoju Publicznych Służb Zatrudnienia.
Walka o równe prawa przed sądem
Ważnym punktem obrad była kwestia audytów projektów unijnych. Obecnie województwa, występujące jednocześnie jako beneficjent i Instytucja Zarządzająca, mają ograniczone możliwości sądowej weryfikacji ustaleń kontrolnych. Marszałkowie postulują zmiany legislacyjne, które:
-
Zlikwidują nierówność wobec innych beneficjentów.
-
Przywrócą konstytucyjne prawo do sądu i efektywnego środka odwoławczego.
-
Umożliwią zaskarżanie ustaleń Instytucji Audytowej w projektach własnych województw.
Wsparcie techniczne i dochody własne
Konwent poparł również konieczność zabezpieczenia odpowiednich środków na pomoc techniczną (zarówno w obecnej, jak i przyszłej perspektywie finansowej), co jest niezbędne do sprawnego wdrażania funduszy UE. Dodatkowo w toku opiniowania znajduje się stanowisko dotyczące sprawiedliwego podziału rezerwy dochodów JST, tak aby uwzględniała ona specyficzne potrzeby szczebla wojewódzkiego.
Fot. UMWO
