Koncerty, teatr, wystawy, spotkania literackie, historia regionu i propozycje dla dzieci – przez cały październik potrwają 23. Dni Kultury Niemieckiej na Śląsku Opolskim. Inauguracja odbędzie się 2 października o godz. 19.00. Ważna zmiana: Orkiestra Filharmonii Opolskiej zagra tym razem nie w filharmonii, lecz w Państwowej Szkole Muzycznej w Opolu przy ul. Strzelców Bytomskich 18.
Dni Kultury Niemieckiej organizowane są na Śląsku Opolskim już po raz 23. Tegoroczny program obejmuje około 40 wydarzeń w Opolu, Gogolinie, Strzelcach Opolskich, Głuchołazach, Kamieniu Śląskim, Kolonowskiem i Nysie.
– Zapraszamy wszystkich mieszkańców regionu – niezależnie od wieku, pochodzenia czy znajomości języka niemieckiego. Wierzę, że kultura ma niezwykłą moc łączenia ludzi, a różnorodność naszego regionu jest jego ogromną wartością – mówi Sabina Kawecka, koordynatorka przedsięwzięcia.
Będą koncerty symfoniczne i kameralne, teatr, wystawy, wykłady, warsztaty językowe, spotkania autorskie, a nawet noc ze śląskimi czarownicami. Program nie ogranicza się przy tym do przypominania niemieckiego dziedzictwa. Sporo miejsca zajmują współczesna kultura, stosunki polsko-niemieckie i pytanie o to, jak historia regionu wpływa na dzisiejszą Opolszczyznę.
– Dni Kultury Niemieckiej od ponad dwóch dekad pokazują, że kultura niemiecka jest żywą i ważną częścią Śląska Opolskiego. Zależy nam, aby nie tylko pielęgnować nasze dziedzictwo, język i tradycje, ale także dzielić się nimi z innymi i tworzyć przestrzeń do spotkania ponad podziałami – podkreśla Rafał Bartek, przewodniczący Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Niemców na Śląsku Opolskim.
Najważniejszym punktem otwarcia będzie koncert Orkiestry Filharmonii Opolskiej, który rozpocznie się 2 października o godz. 19.00. Jeszcze raz warto podkreślić zmianę miejsca: publiczność powinna kierować się do Państwowej Szkoły Muzycznej w Opolu przy ul. Strzelców Bytomskich 18, a nie do siedziby filharmonii.
Orkiestrę poprowadzi Piotr Mazurek, a solistą będzie puzonista Szymon Rypa. Program ułożono tak, aby puzon nie pozostał jedynie częścią orkiestrowego tła, lecz znalazł się w samym centrum koncertu.
Wieczór otworzą „Hebrydy” Feliksa Mendelssohna-Bartholdy’ego. To muzyczny obraz wybrzeża Szkocji, zainspirowany podróżą kompozytora i wizytą w morskiej Grocie Fingala. Utwór nie opowiada konkretnej historii, ale bardzo sugestywnie oddaje ruch morza, przestrzeń i zmieniający się nastrój krajobrazu. Następnie Szymon Rypa wykona Koncert na puzon i orkiestrę Friedebalda Gräfego oraz Sonatinę Kazimierza Serockiego. Zwłaszcza drugi z tych utworów może być dla publiczności ciekawym odkryciem. Serocki, jeden z najważniejszych przedstawicieli polskiej muzyki współczesnej, sam był puzonistą, dlatego doskonale znał możliwości instrumentu. Po przerwie zabrzmi monumentalna V Symfonia d-moll „Reformacyjna” Mendelssohna. Kompozytor napisał ją z okazji 300. rocznicy ogłoszenia Wyznania augsburskiego. W finale wykorzystał melodię luterańskiego chorału „Warownym grodem jest nasz Bóg”. Jest więc w tym dziele i historia reformacji, i religijna tradycja, i wielka romantyczna orkiestra.
Bilety na koncert inauguracyjny dostępne są w kasie Filharmonii Opolskiej.
Dzień wcześniej, 1 października, rozpoczną się pierwsze wydarzenia przygotowane przez Wojewódzką Bibliotekę Publiczną w Opolu. Przez cały miesiąc Biblioteka Austriacka będzie prowadziła dwujęzyczne warsztaty dla dzieci i młodzieży. Wśród tematów znajdą się „Czterej muzykanci z Bremy”, „Żabi król”, „Rumpelstilzchen” oraz zajęcia poświęcone niemieckiej muzyce popularnej.
Już 2 października o godz. 17.00, przed koncertem inauguracyjnym, Biblioteka Austriacka zaprosi na spotkanie „Więcej niż Oktoberfest – odkrywamy Niemcy”. To próba pokazania kraju naszych zachodnich sąsiadów bez sprowadzania go do piwa, kiełbasy, samochodów i kilku obiegowych stereotypów.
Dzień po inauguracji, 3 października o godz. 18.00, w Domu Artysty w Głuchołazach wystąpi Ballestrem & Ballestrero Duo. Tworzą je pianista Johannes von Ballestrem i gitarzysta klasyczny Pietro Ballestrero. Von Ballestrem jest berlińskim pianistą i kompozytorem występującym na scenach międzynarodowych. Samo zestawienie fortepianu z gitarą klasyczną należy do rzadziej spotykanych, więc koncert może być jedną z ciekawszych kameralnych propozycji całego miesiąca. Udział wymaga wcześniejszego zgłoszenia w Fundacji Benevolens.
Miłośnicy historii sztuki powinni zapamiętać 10 października. O godz. 14.00 i 16.00 w Muzeum Śląska Opolskiego Marta Podstawa-Boulkroune poprowadzi po wystawie „Fajanse śląskie z XVIII i XIX wieku. Prószków i Glinica”. Nie będzie to zwykłe oglądanie zabytkowych naczyń, ale opowieść o miejscowych manufakturach, dawnym rzemiośle, wzornictwie i przedmiotach, które przez lata należały do codziennego życia mieszkańców regionu.
Tego samego dnia o godz. 16.00 w Wojewódzkiej Bibliotece Publicznej odbędzie się finał projektu „Romanca znad Małej Panwi”. Jego bohaterem jest Georg Hauptstock, poeta związany z Kolonowskiem. W programie znalazły się piosenki do jego tekstów w wykonaniu zespołu Kotyś i Przyjaciele, wystawa, animacje teatralne oraz teledyski duetu Melanie Mau i Martin Schnella.
Również 10 października, o godz. 17.00, w Powiatowym Centrum Kultury w Strzelcach Opolskich zaśpiewa Julia Ledwoch-Muskała. Wstęp na koncert będzie bezpłatny.
Nie tylko koncerty zasługują na uwagę. Od 14 do 30 października w Państwowej Akademii Nauk Stosowanych w Nysie będzie prezentowana wystawa „Listy z Nysy”. Jej podstawą jest korespondencja Maxa Herrmanna-Neissego z lat 1905–1917. Listy zostały przetłumaczone na język polski przez studentów nyskiej germanistyki. W ten sposób fragment historii miasta wraca do współczesnych mieszkańców nie jako muzealna ciekawostka, lecz żywy tekst opracowany przez młodych ludzi.
Ciekawie zapowiada się również spotkanie „99 Luftballons – muzyka made in Germany”, które odbędzie się 15 października o godz. 10.00 w Bibliotece Austriackiej. Tytuł nawiązuje do wielkiego przeboju Neny z 1983 roku. Piosenka, pozornie lekka i przebojowa, była opowieścią o zimnowojennej paranoi i wojnie wywołanej przez błędną interpretację niewinnego zdarzenia. To dobry punkt wyjścia do rozmowy o niemieckiej muzyce popularnej, która znacznie wykracza poza najbardziej znane radiowe przeboje.
Jednym z najmocniejszych punktów muzycznych będzie koncert duetu Villa Musica z Moguncji. 17 października o godz. 18.00 w Muzeum Diecezjalnym w Opolu wystąpią wiolonczelistka Juliet Wolff i pianista Jun-Ho Gabriel Yeo – stypendyści renomowanej fundacji Villa Musica z Nadrenii-Palatynatu.
Program jest wymagający i bardzo atrakcyjny: Sonata wiolonczelowa C-dur Beethovena, „Adagio i Allegro” Schumanna, dwa nokturny Chopina, Sonata wiolonczelowa Debussy’ego oraz słynna Sonata A-dur Césara Francka w wersji na wiolonczelę. Ta ostatnia należy do najbardziej rozpoznawalnych dzieł romantycznej kameralistyki, choć pierwotnie została napisana na skrzypce i fortepian. Opolski koncert będzie częścią polskiej trasy artystów reprezentujących partnerską Nadrenię-Palatynat.
Tego samego dnia o godz. 17.00 w Gminnym Ośrodku Kultury w Gogolinie odbędzie się koncert powiatowy. Jako gwiazda wieczoru zapowiadany jest Klaus Markus. Wstęp będzie wolny.
Literackim wydarzeniem tegorocznej edycji będzie sympozjum „Jelinek dzisiaj: aktualność niewygodnego głosu”, zaplanowane na 20 października w godz. 11.00–14.00 w Wojewódzkiej Bibliotece Publicznej. Elfriede Jelinek, austriacka laureatka literackiej Nagrody Nobla, od lat opisuje mechanizmy przemocy, społecznej hipokryzji, nierówności i dominacji. Jej twórczość bywa trudna i prowokacyjna, ale z pewnością nie pozostawia czytelnika obojętnym.
Podczas spotkania pokazany zostanie film przygotowany w ramach międzynarodowego projektu „WELT.AUTORIN.JELINEK”. O popularyzacji współczesnej literatury polskiej w krajach niemieckojęzycznych opowie Markus Schnabel z wiedeńskiego wydawnictwa Polenteverlag.
23 października przygotowano dwie bardzo różne propozycje. Dzieci i młodzież mogą wziąć udział w „Nocy strachów ze śląskimi czarownicami” w Centralnej Bibliotece im. Josepha von Eichendorffa w Opolu. Spotkanie potrwa od godz. 18.00 do 21.00 i wymaga wcześniejszego zgłoszenia.
Godzinę później w pałacu w Kamieniu Śląskim rozpocznie się koncert kameralny „Śpiewające tony”. Wystąpią Oskar Koziołek-Goetz, Wojciech Urlik i Paulina Storka. Głosowi towarzyszyć będą wiolonczela i fortepian.
25 października o godz. 17.00 Muzeum Diecezjalne zaprosi na koncert „Gdzie muzyka opowiada historie”. Wystąpią mezzosopranistka Magdalena Kulik-Cornelius, bas Piotr Lempa oraz akordeoniści Maciej Zimka i Wiesław Ochwat. W programie znalazły się utwory Brahmsa, Mendelssohna, Schuberta i Telemanna. Nietypowe połączenie dwóch głosów i dwóch akordeonów może nadać dobrze znanej muzyce zupełnie inne brzmienie.
Od 27 do 29 października w Kamieniu Śląskim odbędzie się XXXI Seminarium Śląskie. Tegoroczny temat brzmi: „35 lat polsko-niemieckiego traktatu o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy. Podsumowanie, zaufanie, przyszłość”. To okazja nie tylko do rocznicowych wspomnień, lecz także do uczciwej rozmowy o tym, jak przez trzy i pół dekady zmieniły się relacje obu krajów oraz jakie problemy nadal pozostają nierozwiązane.
Finał Dni Kultury Niemieckiej zaplanowano na 31 października w Opolskim Teatrze Lalki i Aktora. Teatr z Koblencji pokaże dwa przedstawienia. O godz. 16.00 dzieci obejrzą „Czerwonego Kapturka”, natomiast o godz. 18.00 rozpocznie się przeznaczony dla dorosłych spektakl „50 Shades of Red”. Na oba wydarzenia obowiązują zgłoszenia, ale wstęp jest wolny.
23. Dni Kultury Niemieckiej pokazują niemieckie dziedzictwo regionu bez zamykania go w gablocie. Obok Mendelssohna i śląskich fajansów pojawiają się współczesny teatr, muzyka popularna, nowe technologie w nauce języka i spory wywoływane przez literaturę Jelinek. To kultura rozumiana nie jako dekoracja od święta, lecz część codziennego życia Opolszczyzny.
Organizatorem wydarzenia jest Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Niemców na Śląsku Opolskim wraz z licznymi partnerami. Szczegółowy program oraz informacje o zapisach dostępne są na stronie [www.skgd.pl].
Fot. Kapitan
