Niezwykle trudny do zrealizowania projekt konserwacji zabytkowych zbiorów bibliotecznych doczekał się dziś szczęśliwego finału. Ostatnie zakonserwowane obiekty można zobaczyć na własne oczy w czytelni Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej przy ulicy Piastowskiej.

Większych wystaw było kilka – w miarę, jak ksiażki, rękopisy, starodruki, grafiki i mapy wracały pokazywano je w pałacyku przy Piastowskiej w Galerii WBP. Dzisiejsza, ostatnia nieiwielka. Miło jednak  było patrzeć, jak moga wyglądać stare, na prawdę stare książki.  Dyrektor WBP Tadeusz Chrobak pozwolił sobie na  eufemizm: “Nie było to łatwe wyzwanie”.

– Co jakiś czas staramy się o środki ministra kultury i dziedzictwa narodowego – opowiada Mirosława Koćwin, kierownik Oddziału Zbiorów Specjalnych i Zabytkowych WBP. -Muszę się pochwalić, że wielokrotnie udawało mi się je zdobyć. Nie były to duże kwoty niemniej jednak wystarczały na konserwację kilku obiektów. Ale w latach 2009 – 10 udało się pozyskać pieniądze unijne, za które zakonserwowaliśmy 28 starodruków. Natomiast od ubiegłego roku realizowalismy projekt za 2 i pół milina, który obejmuje 154 obiekty, w tym jest 88 starodruków , kartograficzny atlas Hommana, to jest ten atlas Śląska z 1750 roku. Ponadto do konserwacji przeznaczyliśmy 15 rękopisów w tym też piętnastowieczne i 50 grafik – wylicza.

Tu koniecznie musimy  wyjaśnić,  że po konserwacj poddawane jej dzieła nie będą wyglądały jak nowe. Konserwacja nie jest odtwarzaniem. Prace te pozwolą właściwie zabezpieczyć te obiekty i uchronią je przed dalszą degradacją

– Taka jest najnowsza tendencja- wyjaśnia Małgorzata Grocholska z Ossolineum, inżynier projektu opolskiego. -Wynika ona z tego, że chcemy zachować jak najbardziej “oryginalną substancję” książki- tłumaczy.

W przypadku bardzo starych książek bardzo ważna jest sprawa warsztatu introligatorskiego, sposób szycia, oprawy. Osadzenia okładek mogą w przyszłości pomóc w określeniu warsztaty z jktórego pochodzą. pochodzą. Z drugiej strony wszystkie nawarstwienia historyczne, nawet naprawy introligatorskie wprowadzone łaty, uzupełnienia itd. też świadczą o historii ksiązki, i czy była w jakimś tam procesie zalana, uszkodzona, że powstały zacieki i uszkodzenia, które być może ja szpecą ale są dowodem na to jaka była jej historia. W tej chwili konserwatorzy kładą główny nacisk jest na to by książki, czy ogólniej obiekty zabytkowe, były należycie zabezpieczone, by uniknąć dalszych uszkodzeń mechanicznych i żeby ewentualnie –o ile jest to możliwe- podnieść kondycję fizyko-chemiczną. Dotyczy to zwłaszcza współczesnych papierów, żeby nie dochodziło do autodestrukcji obiektów i by mogły trwać. Utrwalić, zabezpieczyć a nie odnowić do formy  prawie nowej, żeby nie było śladów użytkowania obiektu.

– Projekt był karkołomnym przedsięwzięciem w stosunku do czasu jaki na ten projekt został poświęcony- przyznaje Mirosława Koćwin. – I musiał być poświęcony ponieważ harmonogramy są jakie są i my musimy się tych harmonogramów trzymać.

Na pewno był to czynnik powodujący pewną nerwowość przy niektórych książkach, zwłaszcza z tego ostatniego etapu projektu, który musi być skończony do końca listopada. Te wszystkie inne po drodze mogły mieć tam jakiś drobny poślizg , natomiast końcowy termin, ostatni dzień listopada był absolutnie wiążący.

– To powodowało też niektóre nasze decyzje, których celem było nie spowalnianie czasu pracy konserwatorów, żeby osiągnąć właściwy efekt konserwacji – opowiada Grocholska.  – Trochę to jest sprzeczne w swoich działaniach, ale musiało być stosowane. Przy dłuższym czasie realizacji prawdopodobnie moglibyśmy odjąć inne decyzje w niektórych obiektach, jak na przykład wydłużyć czas pracy i nie decydować na  przykład na demontaż książek, bo czasami ten demontaż, wbrew pozorom służył temu żeby przyspieszyć prace. Bo dużo łatwiej jest poddać książkę kąpielom w masie, w kilkanaście kartek na raz, niż tą konserwację  robić po dwie trzy kartki dziennie, bo na tyle pozwala reżim technologiczny.

Na pewno był to bardzo trudny projekt, ale jednocześnie bardzo satysfakcjonujący – dla wykonawców szczególnie, ponieważ konserwatorki z warszawskiej pracowni miały  pod swoja opieką tak różnorodne obiekty, zarówno starodruki jak i rękopisy, grafiki, kartografia, ręcznie kolorowane, i skóra, i pergamin, ze niezależnie od satysfakcji z wykonanej pracy zdobyły dodatkowo ogro. To jest nie do przecenienia.

– Czym innym jest wiedza teoretyczna- dodaje Grocholska. –  Obiekty papierowe są bardzo różnorodne. Chodzi nie tylko o różnorodność techniki czy rodzaju obiektu. Mamy tutaj do czynienia ze zbiorami bibliotecznymi, ale zdarzaja się przecież muzealne jakiś wachlarze, parawany – bardzo różne – cała sztuka chińsko-japońska to też jest papier, skóra i pergamin, a bardzo różne obiekty, różne techniki, różne technologie. Tutaj konserwatorki miały wielka szanse rozwoju – przyznaje .

Satysfakcja dla biblioteki, konserwatorów i przede wszystkim dla korzystających ze zbiorów rogowskiego zamku. Wszystkie zdigitalizowane obiekty są dziś dostępne bez żadnego problemu.

 

Fot. melonik

 

Udostępnij:

Skomentuj

O Autorze

Dziennikarz, publicysta, dokumentalista (radio, tv, prasa) znany z niekonwencjonalnych nakryć głowy i czerwonych butów. Interesuje się głównie historią, ale w związku z aktualną sytuacją społeczno-polityczną jest to głównie historia wycinanych drzew i betonowanych placów miejskich. Ma już 65 lat, ale jego ojciec dożył 102. Uważa więc, że niejedno jeszcze przed nim.

SZANOWNI PAŃSTWO

Od 25 maja br. w Polsce obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie ich swobodnego przepływu oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (RODO). Na naszym portalu używamy np. plików cookies (stanowią dane informatyczne, w szczególności pliki tekstowe, które przechowywane są w urządzeniu końcowym użytkownika serwisu Opowiecie.info i przeznaczone są do korzystania ze stron internetowych serwisu Opowiecie.info). Zgodnie z RODO dane osobowe to wszystkie informacje o zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osobie fizycznej (w tym imię i nazwisko, czy adres zamieszkania, adres e-mail, czy adres IP, zapisywane w plikach cookies). Administratorem danych osobowych, pozyskiwanych przez portal informacyjny WWW.OPOWIECIE.INFO jest OPOWIECIE.INFO Joanna Kołodziej, ul. Sokołów 3, 46-081 Dobrzeń Wielki NIP: 7541544353, REGON: 381405173.

Zapewniamy, że wszelkie pozyskiwane dane przez portal informacyjny Opowiecie.info lub przez naszych zaufanych partnerów przetwarzamy tylko w zakresie, na jaki zezwala RODO:
– gdy jest to niezbędne do zawarcia lub wykonania umowy;
– gdy wynika to z prawnie uzasadnionych interesów realizowanych przez administratora lub przez stronę trzecią, np. w celu zapewnienia bezpieczeństwa usługi;
– gdy posiadamy dobrowolna zgodę użytkownika.
Odbywać się to będzie zawsze na podstawach prawnych, dopuszczalnych przez RODO.

Dane osobowe będą przetwarzane przez administratora – Blacharstwo Samochodowe Import Export Łukasz Kołodziej z siedzibą w Dobrzeniu Wielkim (zwane dalej Właścicielem), ul. Sokołów 3, 46-081 Dobrzeń Wielki, NIP: 754-13-75-270, REGON: 531127643 mogą zostać przekazane przez administratora zaufanym partnerom, którzy będą mogli je przetwarzać wyłącznie we wskazanym celu i zakresie. Zgodnie z RODO każdy z Państwa kto udzielił lub udzieli nam zgody na przetwarzanie danych osobowych, może ją w każdej chwili wycofać. Przysługuje Państwu także prawo żądania dostępu do nich, ich sprostowania lub usunięcia, prawo do ich przeniesienia, wyrażenia sprzeciwu wobec przetwarzania oraz do wniesienia skargi do organu nadzorczego – GIODO.

W związku z pełnieniem obowiązków administratora Państwa danych osobowych stosujemy zabezpieczenia oraz procedury pomagające w bezpiecznym przetwarzaniu danych, miedzy innymi: witryna i wszystkie aplikacje internetowe korzystają z bezpiecznego protokołu zabezpieczonego certyfikatem SSL.

Jeżeli wyrażają Państwo zgodę na przetwarzanie Waszych danych osobowych przez Blacharstwo Samochodowe Import Export Łukasz Kołodziej z siedzibą w Dobrzeniu Wielkim (zwane dalej Właścicielem), ul. Sokołów 3, 46-081 Dobrzeń Wielki, NIP: 754-13-75-270, REGON: 531127643 oraz naszych zaufanych partnerów, co związane jest z korzystaniem z treści na portalu WWW.OPOWIECIE.INFO, w celach marketingowych, analitycznych, w tym na ich przetwarzanie w plikach cookies i podobnych.  Wyrażenie zgody na przetwarzanie danych jest dobrowolne.

Polityka prywatności   Polityka cookies